66900058 - 021

مقالات

 

06 بهمن

کربنات کلسیم

کلسیم کربنات ماده‌ای معدنی با فرمول CaCO3 است که یکی پرکاربردترین مواد شناخته شده برای بشر است ، این ماده می‌تواند به صورت مصنوعی تولید شود و البته در پوسته تخم مرغ و غشای جانورانی مانند حلزون و خرچنگ نیز موجود است. جنس مروارید نیز از کلسیم کربنات است.

 

خصوصیات کلسیم کربنات

فرمول مولکولی :  CaCO3

جرم مولی :          100/087 g/mol

شکل ظاهری :      پودر سفید

چگالی : 2/71 g/cm³ (کلسیت); 2/83 g/cm³ (آراگونیت)

دمای ذوب :         در دمای °825 سانتی‌گراد تجزیه می‌شود.

دمای جوش :        ‎تجزیه می‌شود.

انحلال‌پذیری در آب :          خیر

Calcium carbonate

Chemical compound

Calcium carbonate is a chemical compound with the formula CaCO₃. It is a common substance found in rocks as the minerals calcite and aragonite and is the main component of pearls and the shells of marine organisms, snails, and eggs. Wikipedia

Molar mass: 100.0869 g/mol

Formula: CaCO3

IUPAC ID: Calcium carbonate

Density: 2.71 g/cm³

Melting point: 825 °C

PubChem CID: 10112

کاربردهای کربنات کلسیم

کربنات کلسیم، برای استفاده در صنعت، از معدن استخراج می‌شود. کربنات کلسیم خالص می‌تواند از سنگ مرمر تولید شود یا اینکه می‌تواند بوسیلهٔ عبور دادن دی اکسید کربن از درون محلول کلسیم هیدروکسید بوجود آید.

کربنات کلسیم در اثر حرارت با از دست دادن CO2 به آهک تبدیل می‌شود که از آن در کارهای ساختمانی، در صنعت استخراج آهن و تولید فولاد به‌عنوان کمک ذوب و برای تهیه کاربید کلسیم استفاده می‌شود. از آهک در کشاورزی برای اصلاح خاک و تنظیم PH آن نیز استفاده می‌شود.

از کربنات کلسیم در صنایع کاشی و سرامیک مخصوصاً صنعت لعاب سازی استفاده می‌شود. به دلیل تشکیل یوتکتیک، نقطه ذوب مجموعه را پایین آورده و به هنگام استفاده در لعاب، ضریب انبساط حرارتی لعاب را پایین می‌آورد.

کلسیم کربنات یکی از پرکاربردترین مواد معدنی است که در صنایع کاغذ، پلاستیک‌ها، رنگ‌ها و پوشش‌ها هم به عنوان پرکننده و هم پوشش رنگی (به علت رنگ سفید مخصوصش) کاربرد دارد.

در صنعت کاغذ سازی به خاطر روشنایی بالا و پراکندگی نورش در تمام دنیا با ارزش است و از آن به عنوان یک پرکننده ارزان استفاده می‌شود تا سطح کدر کاغذ را روشن کند.

ساخت مواد و ساخت و ساز:

کربنات کلسیم در ساخت و ساز هم برای ساختن مواد و هم به عنوان اجزاء و ذرات سیمان مهم و ضروری می‌باشد. هم چنین در ساخت ملات برای چینش آجرها روی هم، بلوک‌های بتنی، سنگ‌ها، پوشش سقف، ترکیب رزین و کاشی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. کربنات کلسیم، کربن دی اکسید و آهک را تجزیه می‌کند تا یک ماده اساسی در ساخت استیل، شیشه و کاغذ را بوجود آورد

کاربرد کربنات کلسیم در داروسازی

کربنات کلسیم خاصیت آنتی اسیدی دارد و در نواقص کلیوی و درمان استئوپروزیس به کار رفته و مکمل کلسیم است. کربنات کلسیم در بیماران مبتلا به هایپرفسفات همراه با نقص کلیوی توصیه می‌شود. کربنات کلسیم در داروهای هومیوپاتی (Homoepathic نوعی دارو درمانی) و در افزودنی‌های خوراکی هم کاربرد دارد. به علاوه با توجه به دارا بودن خاصیت جذب سطحی کربنات کلسیم، در داروهای ضد اسهال نیز به کار می‌رود. از کلسیت برای تهیه کلرید کلسیم CaCl2، برومید کلسیم CaBr2، یدید کلسیم CaI2 و اکسید کلسیم CaO استفاده می‌شود که هریک دارای مصارف متعددی در صنایع داروسازی هستند و حتی برای تهیه داروهای دامپزشکی نیز کاربرد دارد.

از کلسیت برای تهیه کلرید کلسیم CaCl2، برومید کلسیم CaBr2، یدید کلسیم CaI2 و اکسید کلسیم CaO استفاده می‌شود که هریک دارای مصارف متعددی در صنایع داروسازی است. حتی برای تهیه داروهای دامپزشکی نیز کاربرد دارد. از کلرید کلسیم CaCl2 دارویی تهیه می‌کنند که در بدن تولید اسید می‌کند و در مواردی که یون کلسیم در بدن کم باشد، برای تأمین سریع کمبود آن از کلرید کلسیم استفاده می‌شود. از ترکیبات دارویی کلرید کلسیم در درمان عوارض حساسیت‌هایی مانند کهیر، تنگی نفس، خارش و سایر التهابات ناشی از حساسیت استفاده می‌گردد.

کلرید کلسیم باعث سرعت در انعقاد خون شده و برای جلوگیری از خونریزی‌های شدید استفاده می‌شود. به علاوه این ماده در درمان بی نظمی‌های ضربان قلب (آریتمی) به عنوان مکمل به داروهای مربوط به نارسایی‌های قلبی افزوده می‌شود. از کلرید کلسیم برای درمان عوارض اسهال، استفراغ و در عرق کردن مسلولین نیز استفاده می‌گردد.

از برومید کلسیم CaBr2 به عنوان ضد تشنج در درمان بیماری صرع استفاده می‌شود. این ماده در تسکین دردهای معده نیز تأثیر دارد.

از یدید کلسیم CaI2 برای تهیه پمادهای ضدبیماری پوستی و ورم مفاصل مزمن استفاده می‌شود.

منابع طبیعی

  • منابع زمین شناختی

کلسیت، آراگونیت منابع معدنی کلسیم کربنات خالص هستند. منبع مهم صنعتی کلسیم کربنات ، سنگ آهک حاوی گچ، مرمریت و تراورتن است.

  • منابع زیست شناختی

پوسته تخم مرغ ، صدف حلزون و صدف دریایی به صورت غالب از کلسیم کربنات تشکیل شده و می توان بعنوان منابع صنعتی مورد استفاده قرار داد. پوسته صدف خوراکی یک منبع مغذی حاوی کلسیم است که در صنعت نیز برای همین منظور کاربرد دارد. سبزیجات سبز تیره مانند کلم بروکلی حاوی میزان قابل توجهی کلسیم کربنات غذایی است، البته از سبزیجات نمی توان به عنوان منبع صنعتی استفاده کرد.

  • فرازمینی

فراتر از زمین احتمال قوی وجود کلسیم کربنات در مریخ وجود دارد. علائم کلسیم کربنات بیشتری نیز در موقعیت دهانه های آتشفشانی گوسف و هویگنس شناسایی شده است. این شواهد وجود آب بر مریخ را در گذشته اثبات می کند.

کاربرد کربنات کلسیم در صنعت پلاستیک

  • صنایع PVC : کابل ، کف پوش ، فیلم ، ورق ، دیوار پوش ، پروفایل پنچره ، چرم مصنوعی ، لوله و اتصالات
  • رزین پلی استر غیر اشباع: SMC , BMC
  • پلی پروپیلن : مبلمان ، فیلم BOPP، ورق ، ظروف یکبار مصرف ، گونی و لوله فاضلاب
  • پلی استایرن : ورق و ظروف یکبار مصرف
  • پلی اتیلن : مخزن ، بطری ، ورق ، فیلم و مستربچ سازی

 

کلسیم کربنات مرک

نام ماده:   Calcium carbonate

کد محصول مرک: 102410

فرمول:   CCaO3

C A S NUMBER  : 471-34-1

مولار:    100.09 g/mol

قابلیت محلول شدن:             0.014 g/l (20 °C)

درجه ذوب:          825 °C (decomposition)

میزان اسیدی:        9.5 - 10.5 (100 g/l, H2O, 20 °C) (slurry)

نظر دادن