مقالات

 

امتیاز

18 مرداد

جیوه

جیوه یا سیماب، عنصر شیمیایی با نشان Hg و عدد اتمی 80 ، فلزی سبک، نقره‌ای، سمی و جزء عناصر واسطه ، یکی از دو عنصری ست که در دمای معمولی اتاق حالت مایع دارند(فلز دیگر برم است) و در دماسنج ها، فشارسنج ها و سایر وسایل علمی کاربرد دارد. جیوه عمدتاً توسط ماده معدنی( cinnabarسولفور جیوه) بدست می‌آید.

 

جیوه به سه صورت ترکیبات آلی جیوه، نمک های جیوه و جیوه عنصری، مورد استفاده قرار می گیرد. ترکیبات آلی و معدنی جیوه در صورت تماس می توانند مسمومیت ایجاد کنند بویژه اگر بلعیده شوند، بطور بالقوه کشنده هستند. جیوه ی عنصری یا فلزی سابقاً به عنوان یک ماده کاملاً بی خطر شناخته می شد اما اکنون گزارشاتی مبنی بر ایجاد خطر در تماس استنشاقی با آن مشاهده شده است.

جیوه فلزی در کارخانه ها و مراکز صنعتی(استخراج و تصفیه معادن)، لوازم خانگی، پزشکی و الکتریکی (دماسنج، ترموستات، آمالگام دندانپزشکی و ...) مورد استفاده قرار می گیرد.

مهمترین نمک های جیوه عبارتند از:

- کلرید جیوه که بسیار خورنده، پالایش شده و به ‌شدت سمی است.

- کلرید mercurous کالومل بوده و هنوز هم گاهی اوقات در پزشکی کاربرد دارد.

- فولمینات جیوه چاشنی ای که در مواد انفجاری کاربرد وسیعی دارد.

- از سولفید جیوه در ساخت رنگسازی استفاده می‌شود.

جیوه در هر دو حالت گازی و مایع به‌ شدت سمی است. چنانچه این فلز سنگین و سمی خورده شود، ضایعات مغزی و کبدی را در پی خواهد داشت. به همین سبب، امروزه در دماسنج هایی که فقط به منظور اندازه گیری درجه حرارت آب و هوا ساخته شده‌اند، از الکل رنگیزه دار استفاده می‌شود زیرا نقطه جوش الکل از هر دمای طبیعی در زمین بیشتر است.

هنوز هم در بسیاری از دماسنج های پزشکی به علت دقت بالا از جیوه استفاده می‌شود. هنگام استفاده از این دماسنج ها باید توجه زیادی نمود تا گاز گرفته نشوند. واحد تجاری برای کار با جیوه flask است که وزن آن معادل Ib76 می‌باشد. جیوه ماده سمی بسیار خطرناکی است که به‌آسانی از طریق بافت های پوستی، تنفسی و گوارشی جذب می‌شود.

تماس با مقدار زیاد جیوه و در مدت طولانی باعث آسیب های مغزی و در نهایت منجر به مرگ خواهد شد. هوایی که در دمای اتاق با بخار جیوه اشباع شده باشد، به رغم نقطه جوش بالا بسیار سمی است و خطر در دماهای بالاتر افزایش می‌یابد. بنابراین با این عنصر باید در نهایت دقت رفتار شود. لازم است ظروف جیوه بصورت مطمئن پوشیده شوند تا از سررفتن یا تبخیرآن جلوگیری شود. حرارت دادن جیوه یا ترکیبات آن همیشه باید به وسیله تهویه های مناسب و قوی انجام پذیرد. بعضی اکسیدهای آن می‌توانند به جیوه عنصری تجزیه شوند که سریعاً تبخیر شده و ممکن است دیده نشوند.

نظر دادن

خبرنامه

برای دریافت آخرین اخبار وبسایت در ایمیل خود به صورت رایگان در خبرنامه ما عضو شوید