آکریلونیتریل

آکریلونیتریل چیست ؟

آکریلونیتریل با نام های دیگری چون سیانواتن  و وینیل سیانید ، یک ترکیب آلی با فرمول شیمیایی C3H3N۱ است که در دسته ترکیبات نیتریل قرار می‌گیرد و به‌صورت یک مایع بی‌رنگ یا زرد کم‌رنگ ظاهر می‌شود.
 این ماده به دلیل داشتن خاصیت فراریت و بوی تند، در حالت مایع قابل اشتعال و در حالت بخار سمی است. 
آکریلونیتریل یک ماده واسطه بسیار مهم در صنایع شیمیایی است و به‌طور گسترده در تولید مواد پلیمری و پلاستیک‌ها استفاده می‌شود.

خصوصیات آکریلونیتریل

فرمول مولکولی : C3H3N۱
جرم مولی : ۵۳٫۰۶ g mol−1
شکل ظاهری : Colourless liquid
چگالی : 0.81 g/cm3
دمای ذوب : -۸۴ °C(189 کلوین)
دمای جوش : ۷۷ °C (350 کلوین)
انحلال‌پذیری در آب : 7 g/100 لیتر at 20 °C

کاربردهای آکریلونیتریل

از جمله کاربردهای آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
آکریلونیتریل یکی از مواد اولیه اصلی در تولید پلیمرهای مقاوم، از جمله **پلی‌آکریلونیتریل(PAN) و **اکریلونیتریل بوتادین استایرن(ABS) است که به دلیل مقاومت بالا و سختی، در تولید قطعات خودرو، لوازم خانگی، و لوازم الکترونیکی کاربرد دارند.
پلی‌آکریلونیتریل (PAN) به عنوان ماده اولیه برای تولید الیاف مصنوعی و الیاف کربن به کار می‌رود. این الیاف به دلیل استحکام و سبکی بالا، در صنایع نساجی و تولید محصولات کامپوزیتی استفاده می‌شوند.
آکریلونیتریل در ترکیب با بوتادین برای تولید لاستیک‌های نیتریل به کار می‌رود که مقاومت بالایی در برابر روغن و سوخت دارند. این نوع لاستیک در تولید دستکش‌های مقاوم به روغن و قطعات خودرو کاربرد دارد.

خطرات و ایمنی آکریلونیتریل

آکریلونیتریل ماده‌ای سمی و آتش‌زا است و در صورت تماس مستقیم با پوست، استنشاق بخارات یا بلع ممکن است باعث تحریک دستگاه تنفسی، پوست، و حتی مسمومیت شود. به همین دلیل، کار کردن با این ماده نیاز به استفاده از تجهیزات ایمنی مناسب (مانند دستکش، ماسک و عینک) و تهویه مناسب دارد.