Cas No|عدد ثبت CAS|شماره رجیستری ماده شیمیایی

در دنیای شیمی، آزمایشگاه‌ها، صنایع دارویی و مراکز تحقیقاتی، شناسایی دقیق مواد شیمیایی اهمیت بسیار بالایی دارد. استفاده از نام‌های شیمیایی به‌تنهایی کافی نیست، زیرا یک ماده می‌تواند نام‌های علمی، تجاری یا محلی مختلفی داشته باشد.

به همین دلیل، از شناسه‌های استاندارد بین‌المللی استفاده می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها CAS No یا شماره رجیستری ماده شیمیایی است. 
در این مقاله به‌صورت کاملاً علمی و سئو شده بررسی می‌کنیم که CAS No چیست، چه کاربردی دارد و چرا دانستن آن برای خرید و استفاده از مواد شیمیایی ضروری است.

CAS No  یا CAS Number مواد شیمیایی چیست ؟

CAS No مخفف Chemical Abstracts Service Number است و به آن عدد ثبت CAS یا شماره رجیستری ماده شیمیایی نیز گفته می‌شود. این شماره یک کد عددی یکتا و جهانی است که توسط مؤسسه Chemical Abstracts Service (وابسته به انجمن شیمی آمریکا – ACS) به هر ماده شیمیایی اختصاص داده می‌شود.

هر ترکیب شیمیایی خالص، صرف‌نظر از نام علمی، نام تجاری یا شرکت تولیدکننده، تنها یک CAS Number منحصر‌به‌فرد دارد. این ویژگی باعث می‌شود CAS No دقیق‌ترین راه برای شناسایی مواد شیمیایی در سطح بین‌المللی باشد.

ساختار عدد ثبت CAS

CAS Number معمولاً از سه بخش عددی تشکیل شده که با خط تیره از هم جدا می‌شوند:
XXXXXX-XX-X
•    بخش اول: شامل 2 تا 7 رقم
•    بخش دوم: شامل 2 رقم
•    بخش سوم: یک رقم کنترلی برای بررسی صحت شماره

مثال:

•    آب → CAS No: 7732-18-5
•    اسید سولفوریک → CAS No: 7664-93-9
•    متانول → CAS No: 67-56-1

نام‌های دیگر CAS No

در منابع علمی، کاتالوگ‌ها و سایت‌های فروش مواد شیمیایی، CAS No با نام‌های مختلفی شناخته می‌شود:

•    CAS Number
•    CAS Registry Number
•    CAS RN
•    Number CAS
•    شماره CAS
•    عدد ثبت CAS
•    شماره رجیستری ماده شیمیایی

شناخت این نام‌ها به درک بهتر اطلاعات فنی و جلوگیری از اشتباه در خرید کمک می‌کند.

CAS Registry Number

Description
A CAS Registry Number, also referred to as CASRN or CAS Number, is a unique numerical identifier assigned by the Chemical Abstracts Service to every chemical substance described in the open scientific literature, including organic and inorganic compounds, minerals, isotopes, alloys and nonstructurable materials.

تفاوت CAS No و Cat No مواد آزمایشگاهی

باید دقت کرد که کد ماده شیمیایی در واقع همان Catalogue Number است که یک عدد و یا ترکیبی از ارقام و حروف بوده و بیانگر خلوص، گرید و مشخصات ماده است. در حالی که CAS Number صرفا شماره ثبت ماده شیمیایی است.

کاربردهای CAS No در مواد شیمیایی آزمایشگاهی

1. شناسایی دقیق ماده شیمیایی

مهم‌ترین کاربرد CAS No، تشخیص دقیق و بدون ابهام یک ماده شیمیایی است. حتی اگر نام ماده تغییر کند یا به زبان‌های مختلف نوشته شود، CAS No ثابت باقی می‌ماند.

2. خرید صحیح مواد شیمیایی

در زمان خرید مواد شیمیایی آزمایشگاهی، بررسی CAS Number تضمین می‌کند که ماده خریداری‌شده دقیقاً همان ترکیب مورد نیاز آزمایش یا فرآیند صنعتی است.

3. استفاده در SDS و COA

•    SDS (Safety Data Sheet): CAS No در بخش شناسایی ماده درج می‌شود.
•    COA (Certificate of Analysis): تطابق CAS No با آنالیز ارائه‌شده، اعتبار نتایج را تأیید می‌کند.

4. مقالات علمی و مستندسازی

در مقالات علمی، پایان‌نامه‌ها و گزارش‌های آزمایشگاهی، ذکر CAS No باعث افزایش اعتبار علمی و شفافیت اطلاعات می‌شود.

به همین دلیل، CAS Number مرجع اصلی شناسایی مواد شیمیایی در جهان است.

چرا CAS No برای آزمایشگاه‌ها اهمیت دارد؟

•    جلوگیری از خرید اشتباه مواد شیمیایی
•    افزایش دقت نتایج آنالیزها
•    سهولت جایگزینی برندهای مختلف
•    تطبیق سریع با استانداردهای بین‌المللی
•    افزایش ایمنی در استفاده از مواد خطرناک

برای آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت، داروسازی و مراکز تحقیقاتی، CAS No یک اطلاعات حیاتی محسوب می‌شود.

نکات مهم هنگام استفاده از CAS No

•    همیشه CAS No را با SDS تطبیق دهید
•    به نام ماده به‌تنهایی اکتفا نکنید
•    در صورت تغییر برند، CAS No را بررسی کنید
•    در مواد چندجزئی، CAS No هر جزء را جداگانه بررسی نمایید

جمع‌بندی

CAS No یا عدد ثبت CAS یکی از مهم‌ترین شناسه‌های بین‌المللی در دنیای شیمی است که امکان شناسایی دقیق، خرید صحیح و استفاده ایمن از مواد شیمیایی را فراهم می‌کند.

این شماره، مستقل از نام‌های تجاری و علمی، زبان مشترک دانشمندان، آزمایشگاه‌ها و صنایع شیمیایی در سراسر جهان است.

شناخت و استفاده صحیح از شماره رجیستری ماده شیمیایی (CAS No)، نقش مهمی در افزایش دقت علمی، کاهش خطاهای آزمایشگاهی و تضمین کیفیت نتایج دارد.