کلرید روی،خصوصیات و کاربردهای آن

کلرید روی چیست؟

کلرید روی یک ترکیب معدنی با فرمول شیمیایی ZnCl2 است. این یک جامد کریستالی سفید یا مایعی بی رنگ است که در آب حل شود. کلرید روی در آب بسیار محلول است و کاربردهای وسیعی در صنایع مختلف دارد.

 در اینجا برخی از جنبه های مهم کلرید روی آورده شده است:

خواص شیمیایی کلرید روی: 

کلرید روی از کاتیون های روی (Zn2+) و آنیون های کلرید (Cl-) تشکیل شده است. نقطه ذوب و نقطه جوش بالایی دارد و به راحتی با مولکول های آب هیدرات تشکیل می دهد. این ترکیب می تواند به اشکال مختلف، از جمله کلرید روی بی آب (ZnCl2) و اشکال هیدراته مانند دی هیدرات کلرید روی (ZnCl2•2H2O) یا هگزا هیدرات کلرید روی (ZnCl2•6H2O) وجود داشته باشد.

فرمول مولکولی : ZnCl2
جرم مولی : 136.315 g/mol
شکل ظاهری :    جامد بلورین سفید
hygroscopic
بوی : بی‌بو
چگالی :    2.907 g/cm3
دمای ذوب :    ۲۹۲ درجه سلسیوس (۵۵۸ درجه فارنهایت؛ ۵۶۵ کلوین)
دمای جوش :    ۷۵۶ درجه سلسیوس (۱٬۳۹۳ درجه فارنهایت؛ ۱٬۰۲۹ کلوین)
انحلال‌پذیری در آب :    4320 g/L (25 °C)
انحلال‌پذیری :     محلول در اتانول، گلیسیرین و استون
انحلال‌پذیری در alcohol     : 4300 g/L

کاربردهای کلرید روی :

• گالوانیزه کردن: کلرید روی معمولاً در فرآیند گالوانیزه استفاده می شود، جایی که با ایجاد یک پوشش محافظ روی به محافظت از آهن و فولاد در برابر خوردگی کمک می کند.
• حکاکی و تمیز کردن فلزات: به عنوان ماده حکاکی و تمیز کننده فلزات به ویژه در صنایع الکترونیک و فلزکاری استفاده می شود.
• حفاظت از چوب: کلرید روی به عنوان نگهدارنده چوب برای محافظت در برابر پوسیدگی و هجوم حشرات استفاده می شود.
• صنعت نساجی و لاستیک: در تولید رنگ های خاص و به عنوان عامل اتصال عرضی برای لاستیک استفاده می شود.
• کاربردهای الکترولیت و باتری: روی کلرید به عنوان یک الکترولیت در انواع خاصی از باتری‌ها مانند باتری‌های روی کربن و باتری‌های کلرید روی استفاده می‌شود.

 الکترولیت حرکت یون ها را بین الکترودها تسهیل می کند و جریان الکتریکی را قادر می سازد.

• سنتز و واکنش های شیمیایی: کلرید روی به عنوان کاتالیزور یا معرف در واکنش های شیمیایی مختلف از جمله سنتز آلی استفاده می شود.

این می تواند واکنش های خاصی مانند آسیلاسیون Friedel-Crafts و تشکیل ترکیبات ارگانوزینک را افزایش دهد.

• شار و لحیم کاری: کلرید روی گاهی اوقات به عنوان شار در کاربردهای لحیم کاری استفاده می شود.

 این به حذف اکسیدها از سطوح فلزی کمک می کند و باعث چسبندگی و جریان بهتر لحیم می شود.

• دئودورانت و ضد تعریق: کلرید روی به دلیل خاصیت ضد میکروبی، یکی از مواد تشکیل دهنده برخی از دئودورانت ها و ضد تعریق ها است. به کنترل باکتری های ایجاد کننده بو کمک می کند و تعریق را کاهش می دهد.

کاربردهای آزمایشگاهی و تحلیلی:

کلرید روی در محیط های آزمایشگاهی به عنوان یک معرف برای آزمایش ها و روش های شیمیایی مختلف استفاده می شود. می توان از آن به عنوان یک عامل آب زدایی، منبع یون روی یا یک کاتالیزور در واکنش های خاص استفاده کرد.

شایان ذکر است که کلرید روی می تواند خورنده باشد و باید از تماس مستقیم با پوست یا چشم خودداری شود. هنگام کار با کلرید روی باید اقدامات احتیاطی مناسب و ایمنی رعایت شود و هر دستورالعمل خاص ارائه شده توسط سازندگان یا نهادهای نظارتی باید رعایت شود.