ایمنی شیمیایی :
مقدمه:
محيط اطراف انسان را مواد شيميايي فرا گرفته كه به صورت مستقيم يا غيرمستقيم از طريق هوا، خاك، آب و مواد غذايي كه ميتواند سلامت محيط و انسان را به خطر اندازد در تماس مداوم با آنها ميباشد.
در سال 1942 تعداد مواد شيميايي شناسايي شده حدود 000/600 در سال 1947 حدود 4 ميليون و در حال حاضر 11 ميليون ميباشد، ساليانه 1000 تا 2000 ماده شيميايي جديد نيز به اين تعداد اضافه ميشود و اين در حالي است كه هر ساله 000/100 ماده شيميايي متفاوت توليد يا استفاده ميشود. كه فقط براي 000/10 نوع ماده شيميايي اطلاعات سم شناسي تهيه و در دست است و از كل مواد شناسايي شده شيميايي فقط 1% آن مصرف عمومي دارد.
بعضي از آمارهاي WHO ، گوياي اين واقعيت است كه 4 ميليون نفر در سطح جهان در صنايع شيميايي مشغول به كار هستند به طوري كه يك ميليون انسان سالانه در اثر تماس غير ايمن با مواد شيميايي دچار مرگ شده و يا از كار افتاده ميگردند و 4-1 ميليون مسموميت ناشي از آفت كشها نيز اتفاق ميافتد.
5 تا 10 درصد آفت كشها در بهداشت عمومي مصرف دارند و 90 تا 95 درصد در كشاورزي مورد استفاده قرار ميگيرد، براي مثال پاكستان، ساليانه در بخش كشاورزي حدود 000/20 تن (حدود 97% كل موارد مصرف در جهان) آفت كش استفاده مينمايد و در مقابل فقط 85 تن مصارف بهداشتي دارند. مسلما اين مقدار از آفت كش، سلامت محيط زيست و انسان را به مخاطره خواهد افكند و مهمتر از همه زماني كه اين آفت كشهاي انباشته شده از نظر شيميايي منسوخ و يا ناخواسته باشند يك منبع خطر پايدار در محيط را بوجود خواهد آورد استفاده از مواد شيميايي جهت توسعه اقتصادي ـ اجتماعي از ضروريات است لذا مديريت ايمن مواد شيميايي يك انتخاب نيست بلكه ضرورت و اولويت است در مديريت ايمني مواد شيميايي چگونگي واكنش در مقابله و تماس با انواع گوناگون مواد شيميايي بسيار مهم است.
برنامه ايمني شيميايي چيست ؟
برنامه بين المللي ايمني شيميايي از سال 1980 با همكاري UNEP در برنامه بهداشت محيط ملل متحد ILO سازمان جهاني كار و WHO تدوين و به مورد اجرا در آمد.
پيشگيري و مديريت اثرات مضر كوتاه مدت و بلند مدت مواد شيميايي بروي انسان و محيط زيست از توليد، استفاده تا انهدام آن را ايمني شيميايي گويند. در سال 1992 كنفرانس UNCEDبا علم به اين كه مديريت مواد شيميايي لازمه توسعه پايدار است در دستور كار 21 فصل نوزدهم استراتژي فعاليتهاي خود در زمينه مديريت صحيح مواد شيميايي را با ديدگاه زيست محيطي مشخص و شش محور زير را مد نظر قرار داد :
